Waarom doen sommige mensen buitenshuis zo anders en overdreven? Vaak niet omdat ze het leuk vinden, maar veeleer om ‘erbij te horen’. Dat is nergens voor nodig. Allah heeft ons gemaakt – ieder van ons – heel precies zoals Hij het wil – en Hij vindt elk van ons een prachtig geslaagd kunstwerk waar Hij heel erg trots op is.
Anders en uniek
Hij heeft je gemaakt tot wie je bent. Dus eigenlijk is het niet nodig om je anders voor te doen dan wie je bent. Maar je denkt: zo hoort het nu eenmaal als je erbij willen horen. Of je er belachelijk uitziet, of het onhandig is, of je het eigenlijk zelf wel wil? Dat maakt allemaal niet uit. Je moet wel, anders krijg je de ‘spotters’ over je heen…
Een goede relatie met God geeft rust
De Koran leert ons een remedie tegen deze sociale dwang.
Uit het gesprek tussen Luqman en zijn zoon – in de Soera die naar hem vernoemd is – wordt duidelijk dat we eerst en vooral onze relatie met God op orde moeten brengen. Daaruit put je zelfvertrouwen. Want als je op goede voet staat met Allah kan niets of niemand anders je nog echt deren.
Het geeft je rust. Wat je ook meemaakt; je weet dat je veilig bent, omdat je onder Allah’s hoede staat:
O mijn zoon, onderhoud de salaat (gebed) en roep op tot het goede en weerhoud van het verwerpelijke. En wees geduldig met wat jou treft. Voorwaar, dat behoort tot de aanbevolen daden. (Koran 31:17)
Zelfvertrouwen is niet gelijk aan arrogantie
Meteen leren we echter ook dat zelfvertrouwen ons niet arrogant mag maken. Het feit dat je een goede relatie hebt opgebouwd met Allah – met vallen en opstaan, wat je hele leven zo zal blijven fluctueren – het feit dat je rust vindt bij Hem in alles wat je overkomt, betekent niet dat je beter bent dan een ander.
Integendeel.
En wend jouw gezicht niet af van de mensen en loop niet trots rond op aarde: voorwaar, Allah houdt van geen enkele verwaande opschepper. (Koran 31:18)
Allah vraagt ons om niet ons gezicht af te wenden… Met andere woorden, alleen al je blik en houding kunnen arrogant zijn.
De frons van de Profeet ﷺ
Een frons leverde de Profeet ﷺ een terechtwijzing op, toen een blinde een gesprek kwam verstoren:
Hij (de Profeet) fronste en wendde zich af, omdat de blinde man tot hem kwam.
(Mens) wat weet jij? Misschien wilde hij zich reinigen (van zonden). Of (kwam hij) om raad vragen, en die raad zou hem van nut kunnen zijn. Maar aan hem, die onverschillig is, schenk jij jouw aandacht (Koran, 80:1-6)
De blinde kon niet zíen dat de Profeet ﷺ fronste, maar toch kwam er die tik op de vingers. Als we dan eens kijken naar onszelf: hoe gemakkelijk rollen we met onze ogen? We zeggen niets, maar onze houding spreekt boekdelen: “Daar heb je hààr weer!” of “Hoor hem nu eens. Toe nou!” Dit soort gedrag levert ons de afkeer van Allah op. 
Niet echt wat je moet doen als je op jennah (het Paradijs) hoopt, dus!
Balken als een ezel
Een kalme en rustige houding is iets dat van binnenuit moet komen. Hoe moeilijk dat is, zeker als je jong bent, blijkt wel als je ziet hoe gekunsteld er soms in groepen met elkaar wordt omgegaan. Het lijkt wel of je je anders moet voordoen dan je bent. Luid lachen en brullen om op te vallen: kijk eens hoe mooi, hoe stoer, hoe gewaagd, hoe sexy!
Alleen is de aandacht die je daarmee op jezelf vestigt vaak negatief. Het luidruchtige komt vaak bedreigend over. En wat zegt Allah? Hij vergelijkt het kabaal met dat van een ezel. Hè… nee, dat was niet als compliment bedoeld.
En wees gematigd in jouw (manier van) lopen en spreek met een zachte stem: voorwaar, de meest verafschuwde van de stemmen is zeker de stem van de ezel.” (Koran 31:19)
Betekent dit nu dat luidruchtig gedrag haram is?
Nouman Ali Khan grijpt deze overwegingen aan om een pijnpunt in onze godsdienstbeleving aan te pakken. Als Allah luidruchtigheid vergelijkt met het gebalk van ezels, is het dan haram?
“We noemen alles wat niet fijn is haram, vooral dat wat we bij iemand anders niet leuk vinden… Maar wanneer is iets nu eigenlijk haram? Om dit goed te begrijpen moet je het onderscheid kunnen maken tussen wettelijke en morele geboden.”
Wat de maatschappij schaadt, wat objectief kan beoordeeld worden, dat valt onder de wettelijke geboden en is haram (verboden) of halal (toegestaan).
Moreel gedrag is subjectief. Goed zijn voor ouders die zelf ook heel attent en lief zijn is heel wat anders dan goed zijn voor ouders die nauwelijks naar je omkijken. Hard werken is anders voor iemand die fysiek sterk is dan voor iemand met een handicap.
Is wat ik doe haram? Nee? Dus dan is het oké!
Niet altijd. Iets kan wettelijk gezien niet verboden zijn, maar daarom is het nog niet fijn of fair dat je het doet. Brullen is niet haram. Maar als je daarmee mensen intimideert of gewoon al stoort, dan is het moreel gezien niet goed.
De notie van wat wel en niet moreel is was onder alle Profeten vrede zij met hen steeds hetzelfde. Wat veranderde, waren de wetten. Die werden pas finaal, onveranderlijk en voor altijd vastgelegd in de Openbaring van de Koran.”
Kies de middenweg
Maar hoe doe je dat: je waardig en zelfverzekerd gedragen en toch niet arrogant of anders willen overkomen? Het is niet zo simpel als het lijkt. Allah noemt ons niet voor niets de mensen van de middenweg – en dat slaat dus echt wel op alles: geen extremen, niet overdrijven. We hebben gelukkig Zijn handleiding, die Hij aan de hele mensheid heeft gegeven, voor nu en altijd. Daar vinden we de adviezen en richtlijnen die we nodig hebben.
Wie een doel heeft, stapt gewoon op dat doel af. Wie zomaar wat rondlummelt, gaat onnozel doen.
In het Arabische woord dat Allah gebruikt in Soera Luqman voor ‘wees gematigd in je manier van lopen’ (Koran, 31:19) zit namelijk ook de betekenis van doelbewust en evenwichtig. Wie een doel heeft, stapt gewoon op dat doel af. Wie zomaar wat rondlummelt, gaat onnozel doen. Wie een doel heeft, gedraagt zich op school en thuis helemaal anders dan iemand die gewoon maar de tijd probeert te doden.
Met hart en ziel
Uiteraard hebben we voor onszelf en ons gezin, en voor onze samenleving, zaken die we willen bereiken en waarvoor we ons met hart en ziel inzetten. Wie daarop focust, dwaalt moeilijker af. Bovendien is voor ons, moslims, het ultieme doel een eeuwig leven in de heerlijke tuinen van jennah, in de schaduw van prachtige bomen, met het ruisen van een rivier vlakbij, in het gezelschap van al onze dierbaren en van prachtmensen die ons in het geloof zijn voorgegaan…
