Tafakkoer is een belangrijke daad van aanbidding in de Islam. Tafakkoer is een vorm van mediteren, overpeinzen. Je denkt grondig na over de schepping en jezelf om er lessen uit te trekken. Je staat stil bij Allah’s creatie en leert Hem zo beter kennen, zal meer van Hem houden en Hem beter aanbidden.
We duiken in de volgende twee artikelen in de wereld van tafakkoer. Duik je mee?
De wereld is een tentoonstelling
De wereld van de gelovige is als een grote tentoonstelling waarin Allah ontelbare kunstwerken tentoonstelt. Allah verwacht van ons dat we Zijn schepping aandachtig analyseren, er diep over nadenken en dat we onze bewondering en dankbaarheid uiten. Deze tafakkoer kan onder andere in de vorm van dhikr omdat het gedenken van Allah ons in staat stelt Hem beter te leren kennen, dichter bij Hem te komen en Zijn tevredenheid te bereiken.
Tafakkoer scherpt iemands intelligentie aan (Imam-i Shafi’i)
Reflectie
Tafakkoer betekent letterlijk diep en tot in detail nadenken over een onderwerp. In relatie tot ons geloof is het reflectie. Reflectie is als de lamp van het hart, het voedsel van de ziel, de geest van kennis en de essentie van de islamitische manier van leven.
In een vorig artikel bij Qantara schreef Anoir over de verschillen tussen tafakkoer, tadabboer en tawassoem.
Reflectie is het licht in het hart dat de gelovige in staat stelt het goede van het kwade te onderscheiden, het heilzame van het schadelijke, het mooi van het lelijke. Het is door reflectie dat het universum ‘een boek’ wordt om te bestuderen. De verzen van de Koran onthullen hun diepere betekenissen en geheimen duidelijker. Zonder reflectie wordt het hart duister en de geest geïrriteerd, het geloof oppervlakkig geleefd, verstoken van betekenis en diepgang.
Geloof in Allah
Het geloof in Allah is het belangrijkste fundament van het geloof. Iemand die in Allah gelooft, weet, beseft en is ervan overtuigd dat Hij ieder moment aanwezig is. En dat Hij altijd bereid is om onze smeekbedes en wensen op de beste manier te beantwoorden.
Wie het ware geloof beleeft, heeft ‘alles’. Hij heeft meer dan voldoende en de beste houvast. Ons geloof geeft ons spirituele en lichamelijke kracht. Ons geloof is een Goddelijk Licht. Een zuiver geloof geeft ons de kracht om immense golven, obstakels en ingewikkelde beproevingen van het leven aan te kunnen. Iemand die Allah heeft gevonden, heeft alles gevonden. Wat komt iemand nog te kort als hij Hem heeft gevonden?
Tafakkoer is een spiegel die zowel iemands goedheid als kwaad weerspiegelt (Fudail bin ‘Iyaad)
Het licht in het hart
Reflectie is essentieel om bewust te worden van wat er om ons heen gebeurt en om daaruit conclusies te trekken. Het is een gouden sleutel om de deur van ervaring te openen, een voedingsbodem waar de bomen van de waarheid worden geplant. Het opent de pupil van het harts oog.
Daarom zegt onze geliefde Profeet, die uitblonk in reflectie en deugden ﷺ : “Geen enkele daad van aanbidding is zo verdienstelijk als reflectie. Denk dus na over Allah’s gunsten en uitkomsten van Zijn Kracht. Maar probeer niet na te denken over Zijn Essentie, want die zal je nooit kunnen vatten.”(Al-Bayhaqi)
Met deze woorden vertelt onze geliefde Profeet ﷺ ons over de verdienste van reflectie alsook over de grenzen ervan om ons te herinneren aan onze eigen grenzen.
Zonder reflectie wordt het hart duister en de geest geïrriteerd, het geloof oppervlakkig geleefd, verstoken van betekenis en diepgang.
Er is een tijd voor tafakkoer en een tijd voor iets anders
Het is dus erg goed om geregeld en grondig na te denken over Allah’s creatie. Het versterkt de band met de Schepper. Je geloof krijgt gelijk een boost en je dankbaarheid neemt spontaan toe.
Het is echter zeer gevaarlijk om ons alleen maar met meditatie bezig te houden en de noodzakelijke fiqh-kennis te verwaarlozen. De Islam biedt een stevig kader aan regelgeving, een basis en houvast.
Tafakkoer en Ikhlaas
Tafakkoer (overpeinzing) is een belangrijk instrument dat in korte tijd je geloof kan versterken. Het heeft tevens een sterk verband met ikhlaas (de perfectie van het geloof – Allah ‘zien’ alsof je hem ziet). Het bereiken van ikhlaas is als het bereiken van de toppunt van een berg.
Op een top kunnen blijven staan is een grote kunst, want het is gevaarlijk en er is veel tegenwind. Met combinatie van constante Tafakkoer en een ‘moehasaba houding’ kan een gelovige erin slagen zijn ikhlaas te behouden.
Tafakkoer maakt een persoon deskundig. Een deskundige persoon doet op zijn beurt goede daden (Wahb bin Moenabbih)
Moehasaba
Met de term moehasaba verstaan we in de Islam de volgende betekenissen: zelfkritiek en zelfbeoordeling. Hiermee bedoelen we dat een moe’min (een oprechte gelovige) zichzelf elk uur of ten minste elke dag ter verantwoording roept. De gelovige zal zijn goede en slechte daden en gedragingen, zonden en fouten, …beoordelen, inspecteren en erover nadenken. Tijdens dit proces ondervraagt de gelovige zichzelf en kijkt hij of zij of zijn of haar leven en gedrag volgens de soennah (levenswijze) van de Profeet Mohammed ﷺ is. Enkel de moslims die onderscheid kunnen maken tussen goede daden en wandaden, kunnen richting geven aan hun leven.
Geestelijk en spiritueel genot
Wat zijn degenen die overpeinzen gelukkig! Allah zegt over hen het volgende:
“Degenen die Allah gedenken, terwijl zij staan, zitten en liggen op hun zij en diep over de schepping van de hemelen en de aarde nadenken (zeggende): “Onze Heer! U hebt dit alles niet voor niets geschapen, Geprezen bent U. Bescherm ons tegen de bestraffing van het Vuur.” (Koran, 3:191)
Dit vers presenteert het boek van het universum. Door onze aandacht te vestigen op het universum roept dit vers ons op om erover na te denken. De Koran toont ons een van de meest heilzame methoden van reflectie.
De Koran nodigt uit tot het nadenken over en het bestuderen van de goddelijke mysteries in het universum. Deze ontdekkingen schenken de ware gelovige verdieping en een leven vol spiritueel plezier. Tafakkoer is een weg van licht die zich uitstrekt van geloof in, tot kennis over Allah. Een weg die leidt naar liefde voor Allah.
Het kortstondig overpeinzen van Allah’s Grootsheid, het Paradijs en de Hel, is beter dan het doorbrengen van een nacht in aanbidding (Aboe Shaykh)
De Koran nodigt uit tot het nadenken over en het bestuderen van de goddelijke mysteries in het universum.
De Koran als bron van bezinning
Voor de bewuste gelovige is de Koran een gids. Ook tijdens Tafakkoer momenten zal de gelovige zich wenden naar de Koran en proberen om hem beter te begrijpen. Zo trachten we ons leven in te delen en te verbeteren volgens de Koran en de soennah en proberen we de geheimen van de Goddelijke schepping te ontdekken en te begrijpen. Dit doet het niveau van imaan van de dienaar stijgen. Het is als het ware een bagage op reis van imaan naar kennis, van kennis naar liefde en van liefde naar geestelijk genot. Dit is het pad van de bewuste gelovige met waar geloof in zijn hart…
Moge Allah ons tot de oprechte bewuste gelovigen laten behoren.
