Van onze correspondent in Oran
De omgang met dieren in Algerije is niet wat wij gewend zijn. Mijn dochters zijn nog steeds diep verontwaardigd als ze zien dat iemand een kat schopt of men hard zit te lachen als een kind een kat aan z’n staart trekt. De meeste katten hier zijn zwervers; als men hier al een huisdier heeft, is het een vogel in een kooi of een aquarium met vissen. Honden in huis ligt gevoelig qua islam, omdat een hond de plek waar gebeden wordt onrein kan maken. Je ziet hier ook niemand een hond uitlaten; waarschijnlijk word je dan heel raar aangekeken.
Slipper of waterslang
Wij hebben wél een kat in huis, maar ook onze Minous is een echte zwerver. Vroeger bleef hij nachtenlang weg en kwam dan opeens weer opduiken. Vaak onder het stof of met een flinke schram op zijn kop of andere verwondingen van het vechten. Een keer was hij er zo slecht aan toe, dat hij zijn achterlijf niet kon gebruiken en dus bijna niet meer kon lopen. Zo erg, dat we al aan het fantaseren waren over twee wieltjes als achterpoten. Omdat hij bij ons op een rustig plekje ongestoord en goed verzorgd kon herstellen, was hij er na twee weken gelukkig weer bovenop. Sindsdien eet hij brokjes, die maar liefst drie (!) keer zo duur zijn als in Nederland! Als patiënt kon hij natuurlijk niet zijn eigen kostje buiten bij elkaar scharrelen zoals hij dat altijd deed. We merken wel dat hij echt een oude heer is geworden. Hij ziet steeds slechter en verdedigt zijn tuin niet meer tegen indringers. Hij laat het aan ons over om met de slipper of waterslang orde op zaken te stellen.
Helaas is de meeste humor eigenlijk onvertaalbaar, een grap is vaak leuk vanwege de context
Beesten komen ook veel voor in Algerijnse moppen. Helaas is de meeste humor eigenlijk onvertaalbaar, een grap is vaak leuk vanwege de context en vergt dus veel kennis van het land, de taal en gewoontes. De mopjes die men hier in familieverband vertelt, zijn eigenlijk net zoals onze Belgenmoppen. Alleen gaan ze dan uit van de onbekendheid van de plattelander met de nieuwigheden van de stad. Zo herinner ik me bijvoorbeeld een mopje over een boer die voor het eerst van zijn leven een drilpudding voorgeschoteld krijgt en dan de ober terugroept en verschrikt zegt: “Hij leeft nog!”. Natuurlijk wordt de clou zo lang mogelijk uitgesteld, afhankelijk van het talent van de verteller om er een kleurrijk verhaal omheen te breien.
Humor op televisie is voor het grootste deel grappen en grollen. De Algerijnen zijn dol op hun komieken die met een traditionele broek – zo’n wijde met het kruis op de knieën – een grappig dansje doen en met de heupen bewegen zoals vrouwen op een bruiloft vaak doen.
Sullige zoon
Ook moppen over de verschillen tussen man en vrouw zijn populair, maar dat is volgens mij universeel. In Algerije heeft meestal een matriarch of schoonmoeder de hoofdrol en is er een sullige zoon of man die zich in alle bochten wringt om aan haar scherpe woorden en blikken te ontkomen. Door de grote families heeft iedereen wel de herkenning van zo’n stel in de eigen nabijheid. Platte grappen daarentegen hoor je hier niet vaak. Een moslim leert dat intimiteit een privézaak is, waar je in het openbaar niet over praat en het zeker niet laat zien. Ik heb me dat als Hollander gaandeweg aangeleerd en vind het eigenlijk wel prettig. Het heeft als onverwacht voordeel dat sommige dingen juist goed bespreekbaar worden omdat je het niet super expliciet maakt.
De leukste grappen zijn natuurlijk die per ongeluk ontstaan. Zo was mijn dochter een keer met haar Nederlandse oma aan het skypen en vertelde enthousiast dat ze met Juma en Sebt in de salon hadden geslapen. Toen oma vroeg of dat soms nichtjes waren, begon Assia hard te grinniken en proestte: “Nee hoor oma, dat betekent vrijdag en zaterdag!” Toch mooi om te zien hoe bij kinderen onbewust de talen door elkaar lopen, soms dus met miscommunicatie tot gevolg.
Foto – Flickr.com / katewoletz
