Bericht uit Turkije
Samen met een vriendin ben ik, na een vermoeiende vergadering, in de auto op weg naar huis. Het regent behoorlijk en de autoramen zijn beslagen. We staan bij een groot kruispunt, opgesteld in 3 rijen. Het stoplicht springt op groen; ik trek op en rijd rechtdoor en zie in een flits van rechts de auto naast mij, zonder richting aan te geven, voor mij langs komen. En BAM, daar botsen we op elkaar. In een flits komen herinneringen aan de rijlessen van bijna 40 jaren geleden in mijn hoofd op: “Recht doorgaand verkeer heeft altijd voorrang, rechts inhalen is verboden en altijd richting aangeven…”
Geschrokken doe ik een dua, een smeekbede, en vraag Allah om steun. Gewapend met mijn analyse van de botsing parkeer ik mijn auto een eindje verderop en stap in de stromende regen naar buiten. Uit de andere auto stappen een man en vrouw van midden 30 jaar oud. De vrouw begint vrijwel meteen te schreeuwen: “Wie denk je wel dat je bent, je stond in de verkeerde baan.” Ik: “Ja dat klopt, we stonden echter allebei in de verkeerde baan, maar dan nog heeft rechts doorgaand verkeer altijd voorrang en u heeft geen richting aangegeven, haalde mij van rechts in en ging voor mij langs.”
“Ik haal de politie erbij!”
Ze onderbrak me en begon weer te tieren: “Ik heb al 20 jaar een rijbewijs en jij…!” Zij, een modern ogende vrouw, bekeek mij, een vrouw van midden 60, met hoofddoek en een langere jas en mijn 23 jaar oude en enigszins antieke auto, minachtend aan. Ik, rustig en beleefd, maar ingehouden woest: “Ik rij al 40 jaar auto en ik heb ook nog een Hollands rijbewijs.” Zij schreeuwde: ” Ik haal de politie erbij!”
In afwachting van de politie zat ik kleddernat van de stortregen en bibberend van de zenuwen in de auto. Mijn vriendin en ik deden dua; “Laat er a.u.b. politieagenten komen die zich niet laten beïnvloeden door deze op macht beluste dame en door het feit dat het zo hard regent. En eerlijke agenten die de verkeersregels kennen en ook toepassen.” Want regelmatig zie ik verkeerspolitieagenten zelf geen voorbeeldig rijgedrag vertonen en hoor ik over het toestoppen van geldbiljetten. De politie arriveerde, de vrouw en – nu ook – haar man staken meteen schreeuwend van wal en gaven mij opnieuw de schuld. Ik deed in mijn beste Turks, een poging mijn kant van het verhaal te vertellen, maar er was geen speld tussen te krijgen. De agenten liepen om onze auto’s heen en bekeken de schade aan de auto van het echtpaar. Ik had geen schade. Toen zei een agent tegen het echtpaar: “Deze mevrouw heeft gelijk, u bent fout geweest.” Ze keken hem aan of ze water zagen branden en begonnen weer te tieren.
Ik ging maar weer in mijn auto zitten en wachtte gelaten maar gespannen af wat er ging gebeuren. Vijf minuten later werd er op mijn autoraampje getikt: “Mevrouw, u kunt doorrijden want ze hebben hun fout erkend.” Mijn mond viel open van verbazing en snel verliet ik het onfortuinlijke kruispunt. Onze dua was verhoord, Alhamdoelillah!
‘Mini clash of civilization’
Thuis op de bank met een warme kop thee realiseerde ik me dat er die avond niet één maar twéé botsingen hadden plaatsgevonden. Een botsing van twee auto’s en een botsing tussen levensbeschouwingen; een mini clash of civilization. Sinds de laatste verkiezingen in juni 2015, waarbij de AKP partij vele extra stemmen kreeg, is er sprake van een toenemende polarisatie tussen bevolkingsgroepen. Grofweg tussen aanhangers van de regerende en islamitische partij en tussen de voorstanders van secularisatie. Natuurlijk kan je niet aan iemands neus zien waar zijn of haar politieke voorkeur ligt, maar de manier waarop het ‘moderne’ echtpaar op de situatie en op mij reageerde, sprak voor mij boekdelen. Ze gedroegen zich uitermate arrogant en intimiderend en waren volkomen overtuigd van hun eigen gelijk. Vanuit hun levensvisie was het haast onmogelijk, dat een bedekte vrouw in een wat gedateerde auto überhaupt zou mogen en kunnen autorijden; laat staan dat ze ook nog eens gelijk heeft en krijgt. Ik woon als Nederlandse moslima ongeveer 20 jaar in Turkije en sinds een jaar of vijf is dit de 3e keer dat ik een dergelijke clash meemaak. Het is een kunst om op zo’n moment bij jezelf te blijven. Moge Allah iedere moslim die een mini– of mega–clash, waar in de wereld en in welke situatie en hoedanigheid dan ook, meemaakt, de kracht geven om gedecideerd, geduldig en beleefd volgens de islamitische adaab (gedragscode), te kunnen reageren.
